Geri
Dünya genelinde 2024 yılında devreye alınan yeni kömür kapasitesi son 20 yılın en düşük seviyesini gördü. Hindistan ve Çin dışındaki ülkelerde kömür kapasitesi azaldı. Söz konusu azalma eğilimi 10 yıldır devam ediyor.
Uluslararası sivil toplum kuruluşunun hazırladığı Global Energy Monitor Küresel Kömürlü Santral Takipçisi Projesi kapsamında hazırladığı "Yükseliş ve Çöküş" raporunun 10'uncusunu yayımladı. Bu rapor dünya genelindeki kömürlü termik santrallerin durumunu ve ilgili alandaki planları içeriyor. Raporda geçtiğimiz yıl dünyada 44 gigavatlık kömür santrali kapasitesi devreye alındı. Bu durum dünyada kömür kullanımının düşüş göstergesi olarak kabul ediliyor. Geçen yıl itibariyle devreye giren 44 gigavatlık yeni kömür kapasitesine karşı 25,2 gigavatlık kurulu güçte termik santral kapandı. Böylece küresel kömür kapasitesi 2024 yılında 18,8 gigavatla yıllık bazda yüzde 1'in altında artış gösterdi. Geçen yıl devreye alınmış 44 gigavatlık yeni kömür kapasitesi 2004-2024 döneminde devreye alınan yıllık ortalama 72 gigavatlık kapasitenin yaklaşık 30 gigavat altında kaldı. Geçen yıl ki toplam kömür kapasitesindeki artışın sınırlı kalmasında Avrupa Birliği'nde devreden çıkarılmış olan kömür santrali kapasitesinin 4 kat daha artması etkili oldu. 2023 yılında Avrupa Birliği'nde 2,7 gigavatlık kömür santralleri devreden çıkarılırken 2024 yılında bu miktar 11 gigavata yükseldi. Birleşik Krallık son kömür santralini kapatırken Almanya'nın kullanımına son verilen santral kapasitesi 6,7 gigavat oldu. ABD'de emekli edilen kömür santrali 4,7 gigavatla 2015'ten beri en düşük seviyesini gördü. 2035 yılına kadar ABD'deki mevcut kömür kapasitesinin yarısının kapatılması bekleniyor. Bununla birlikte bazı enerji şirketleri de bu planları ertelemeyi düşünüyor. Çin ve Hindistan dışındaki geliştirilmekte olan kömür kapasitesi 2015'te ki 445 gigavat seviyesinden 2024 yılında 80 gigavata geriledi. 2024 yılında yeni kömür santrallerinin inşasına başlayan Çin, yeni kuracağı santralleri kontrol altına almazsa 2025'te kömür tüketiminin zirveye ulaşarak düşüşe geçme sözleşmesini riskli hale getiriyor. Güneydoğu Asya'da yeni kömür projelerinin sayısı giderek düşerken Hindistan ise geçen yıl yüksek miktarda yeni kömür santrali önerisinde bulundu. Böylelikle 2023'te 12 ülke yeni kömür santrali önerisinde bulunurken geçen yıl bu rakam 8 ülke olarak kaydedildi. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) Üyesi 38 ülkede yeni kömür santrali önerileri 2015'te 142'ten 5'e düştü. Global Energy Monitor'ün Küresel Kömürlü Santrali Takipçisi Projesi kapsamında hazırlanan "Yükseliş ve Çöküş" raporuna göre, Türkiye 2010'dan bu yana 92 gigivatın üzerinde kömür santrali projesini iptal etti.
Avrupa İklim Eylem Ağı Türkiye İklim ve Enerji Politikaları Sorumlusu Elif Cansu İlhan, Türkiye'nin 2015'ten beri neredeyse tüm kömürlü termik santral projelerini iptal ederken yenilenebilir enerji kurulumlarını hızlandırarak dünyadaki eğilimleri takip ettiğini belirterek, "Raporda da gördüğümüz gibi kömür, tüm dünyada tedavülden kalkıyor. Türkiye’de kalan son termik santral projesi olan Afşin Elbistan A Santrali ek üniteleri de iptal edilir ve adil bir kömürden çıkış planı yapılırsa kömür bölgelerinin ve Türkiye'nin ekonomisi güçlenirken yurttaşlara insana yakışır, iklime uyumlu iş fırsatları sağlanabilir." değerlendirmesinde bulundu.
Fosil Yakıtların Ötesi Kampanyacısı Duygu Kutluay da Türkiye'de elektrik ihtiyacının tamamının yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılandığı daha refah bir gelecek için başta kömür olmak üzere fosil yakıtlardan çıkmak gerektiğini belirtti.
Kaynakça:
https://www.bloomberght.com/dunyadaki-yeni-komur-kapasitesi-son-20-yilin-en-dusugunde-3745310
https://www.cnnturk.com/ekonomi/dunyadaki-yeni-komur-kapasitesi-son-20-yilin-en-dusugunde-2264274
https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/dunyadaki-yeni-komur-kapasitesi-son-20-yilin-en-dusugunde/3526815
https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/dunyadaki-yeni-komur-kapasitesi-son-20-yilin-en-dusugunde/3526815
