BİR BİLENE SORDUK

YAZILIM İHRACATI NASIL YAPILIR?

Kemal ERÇİN

Gümrük Müşaviri

YAZILIM İHRACATI NASIL YAPILIR?

Gümrük Kanununun 1 inci maddesinde  “Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giren ve çıkan eşyaya ve taşıt araçlarına uygulanacak gümrük kurallarını belirlemektir” denilmektedir. Yazılım, eşya veya taşıt olmadığına göre gümrük mevzuatı ile nasıl ilişkilendirilecektir?

4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’na göre,  “Yazılım, bir bilgisayar, iletişim cihazı veya bilgi teknolojilerine dayalı bir diğer cihazın çalışmasını ve kendisine verilen verilerle ilgili gereken işlemleri yapmasını sağlayan komutlar dizisinin veya programların ve bunların kod listesini, işletim ve kullanım kılavuzlarını da içeren belgelerin, belli bir sistematik içinde, tasarlama, geliştirme şeklindeki ürün ve hizmetlerin tümü ile bu ürün ya da mal ve hizmetlerin lisanslama, kiralama ve tüm hakları ile devretme gibi teslim şekillerinin tümünü ifade eder.

Gümrük Yönetmeliğinin 54 üncü maddesinde, "1. Bilgisayarlarda kullanılmak üzere ithal edilen veri ya da komutlar yüklü bilgi taşıyıcılarının gümrük kıymetinin belirlenmesinde, sadece taşıyıcı ortamın kendisinin maliyeti veya kıymeti esas alınır. Bu nedenle, taşıyıcı ortamın maliyet veya kıymetinden ayırt edilebilmesi koşuluyla, gümrük kıymeti, veri veya komutların maliyet veya kıymetini içermez.

  1. Bu maddede geçen;
  2. a) Taşıyıcı ortam deyimi, entegre devreler, yarı iletkenler ve bu tür devre veya cihazlarla bütünlük oluşturan benzeri araç ve aletleri,
  3. b) Veri veya komutlar deyimi, ses, sinematografik veya video kayıtlarını, kapsamaz." denilmektedir.

 

Maddenin incelenmesinden de anlaşılacağı gibi, yazılım yüklü taşıyıcılarda taşıyıcı ortamın kendisinin maliyeti gümrük kıymetinin belirlenmesinde esas alınacak, yazılım değeri bu kıymete eklenmeyecektir. Ancak, entegre devre, bilgisayar, dizüstü bilgisayar, gibi üzerinde gömülü yazılım bulunan cihazlar ile sinema veya video yüklü kayıtların gümrük kıymeti belirlenirken, bu cihazlarda bulunan yazılımlar ürün ile bütünlük arz ettiği için gümrük kıymetine ilave edilecektir.

 

Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2016/5 sayılı Genelgesinde, “Bakanlığımıza intikal eden olaylardan; bilgisayarlarda kullanılan veri ya da komut yüklü bilgi taşıyıcılarının ihracında, veri ya da komutların gümrük kıymetinin belirlenmesinde tereddüt hasıl olduğu görülmektedir” denildikten sonra, Gümrük Yönetmeliğinin 54 üncü maddesi hükmüne değinilmekte ve “Bu itibarla, bilgisayarlarda kullanılan veri ya da komut yüklü bilgi taşıyıcılarının ihracat için gümrük idaresine beyan edilmesi durumunda, gümrük beyannamesinde sadece veri ya da komutların içinde yer aldığı taşıyıcı ortamın (CD, DVD, flashdisk, harddisk gibi elektronik ortamlar ve basılı kağıt ortamlar) gümrük kıymeti yer alacak olup veri  ya da komutların gümrük kıymeti, Gümrük Kanununun 1 inci maddesi kapsamında olmadığından beyan edilmeyecektir” hükmüne yer verilmiştir.

 

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununda da hizmet ihracatına ilişkin hükümler yer almaktadır. KDV Kanununun 11/1-a maddesi ile ihracat teslimlerinden ayrı olarak yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetler de KDV den istisna edilmiştir. Kanunun 12/2 nci maddesi ile 26 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin (K) bölümü uyarınca, bir hizmetin hizmet ihracı kapsamında değerlendirilebilmesi için;

 

1- Hizmetin Türkiye'de yurt dışındaki bir müşteri için yapılmış olması,

2- Fatura veya benzeri nitelikteki belgenin yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmesi,

3- Hizmet bedelinin, döviz olarak Türkiye'ye getirilmesi ve

4- Hizmetten yurt dışında faydalanılması,

 

Şartlarının yerine getirilmiş olması gerekmektedir. 

 

Bu durumda dayanakları mevzuat hükümleri farklı olmakla birlikte, bilgisayarlarda kullanılan veri ya da komut yüklü bilgi taşıyıcı ortamlar (CD, DVD, flashdisk, harddisk gibi elektronik ortamlar ve basılı kağıt ortamlar) ile taşıyıcılar içinde bulunan/taşınan bilgi, yazılım, program, proje, biyokimyasal formül, know-how, çizim, teknik şema, tasarım, vb. teknolojik ürünlerin veri ya da komutların yurtdışına satışı ihracat vergilerinden ve KDV’den istisna edilmiş bulunmaktadır.

 

Dünya yazılım ticaretinin geldiği nokta ve teknolojik gelişmelerin ışığında günümüzde bir yazılım ürününün hala mal olarak değerlendirilip gümrüklenmesi gerekliliğini savunmak mümkün değildir. Nasıl ki App Store ya da Google Play’ den bir yazılım uygulamasını dünyanın her yerinde doğrudan tablet ve cep telefonunuza indirebiliyorsak, ERP yazılımlarının da aynı şekilde satışının yapılabilmesi mümkün olmalıdır. Neticede satılan bir fiziki mal değil, aksine kullanılan bir hizmettir. Nitekim 2016 yılında yayımlanan 3218 Sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliği’nde (SERİ NO:1) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (SERİ NO: 3) ile ilk kez “elektronik transfer yöntemi” kavramı ulusal mevzuatımıza girmiş oldu. Böylece serbest bölgelerde yer alan yazılım firmaları yurt dışı satışlarını internet üzerinden gerçekleştirebilip, rakipleriyle olan yarışta ön alarak müşterilerine ek maliyet ve bürokrasi yaratmadan hizmetlerini sunabilmeye başladılar.

 

Söz konusu tebliğ sadece serbest bölgelerde kurulu yazılım şirketlerinin veri transferleri ile sınırlı olduğundan, bu bölgeler dışında kalan şirketlerin durumu konusunda belirsizlik ve tereddütler yaşanmaya devam etti. Sektörün yoğun girişimleriyle, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Gelir kanunları KDV-ÖTV Grup Müdürlüğü’nün 21.06.2018 tarihli 39044742-130 (Özelge)-E.572125 sayılı özelgeyi  yayımladı. Özelgede yazılım ürünlerinin mal değil hizmet olduğu net bir biçimde tarif edildi ve  yazılım ürünün yurtdışına elektronik ortamda teslim edilebileceği belirtildi.

Diğer olumlu bir gelişme, yazılım ihracatçılarının yeni kurulan Hizmet İhracatçıları Birliğinin kapsamına alınması ile ortaya çıktı. 24.03.2018 tarih ve 30370 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İhracat 2018/3 sayılı Tebliği ile şirket faaliyet alanını belirleyen NACE kodu 62.0 olan yazılım şirketlerinin, İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği (İMMİB) bünyesinde ve merkezi İstanbul’da olmak üzere kurulan Hizmet İhracatçıları Birliğine üye olmaları gerektiği belirtildi.

Türkiye olarak bir taraftan üretim ve ihracatımızı artırmaya çalışırken, bir taraftan da ihracat işlemlerini kolaylaştırmak ve ihracatı cazip hale getirmek, ihracatın ve ihracat işlemlerinin önündeki engelleri azaltmak zorundayız. Yüksek teknoloji gerektiren, katma değeri yüksek olan bilişim teknolojileri içeren ürün, hizmet ve yazılımların ihracatımız içindeki payının artırılabilmesi için Ar-Ge harcamalarının artırılması, bu alanların teşvik edilmesi ve buna ilişkin yasal altyapının oluşturulması gerekli görülmektedir.

 

 KAYNAKÇA

        4458 sayılı Gümrük Kanunu. 

       Gümrükler Gelen Müdürlüğü’nün 2016/5 sayı ve 06.04.2016 tarihli Genelgesi.

       3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu.

       Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği.

       4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu.

       3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliği. 

       Kerim ÇOBAN (Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi), “Veri ve Komutların Dış Ticaret Yönü konulu yazısı.

       Hüseyin Fırat (Mali Müşavir) “Yazılım İhracatında belirsizlikler giderildi” başlıklı yazısı.

 

 

SORU/CEVAP

Soru 1. Gümrük Kanununun uygulama alanı ne ile sınırlıdır ?

Cevap: Gümrük Kanununun uygulama alanı Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giren ve çıkan eşyaya ve taşıt araçlarına uygulanacak gümrük kuralları ile sınırlıdır.

 

Soru 2. İçerisinde 10.000 TL kıymetinde program yüklü bulunan 20 TL lik flashdisk gümrükte ihracat beyannamesine konu edilecek olursa beyannameye yazılacak gümrük kıymeti ne olmalıdır ?

Cevap: Gümrük kıymeti 20 TL olarak kaydedilmelidir. Çünkü yazılım kıymeti gümrük kıymetine dahil edilmez.

 

Soru 3. KDV mevzuatına göre, yazılımın hizmet ihracatı sayılabilmesi için gerekli şartlar nelerdir ?

Cevap :

- Hizmetin Türkiye'de yurt dışındaki bir müşteri için yapılmış olması,

- Fatura veya benzeri nitelikteki belgenin yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmesi,

- Hizmet bedelinin, döviz olarak Türkiye'ye getirilmesi ve

- Hizmetten yurt dışında faydalanılması

 

Soru 4. Yazılım ihracatı yapmak isteyen yazılım şirketlerinin üye olmak zorunda oldukları ihracatçılar birliği hangisidir ?

       Cevap : Hizmet İhracatçıları Birliği

 

Soru 5. Yazılımın elektronik ortamda yurtdışındaki bir firmaya transfer edildiği durumda, transferi yapan mükellefin elde ettiği kazançtan dolayı muhatap olacağı kurum hangisidir?

Cevap : Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Vergi Dairesi