Gündem ve Güncel Bilgiler

GECİKME ZAMMI

6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun “Gecikme Zammı” ile ilgili olarak aşağıdaki genel hükümleri içermektedir:

Madde 51:

“Amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı %2 oranında gecikme zammı tatbik olunur. Ay kesirlerine isabet eden gecikme zammı günlük olarak hesap edilir.

Gecikme zammı bir milyon liradan az olamaz.

Gecikme zammı; 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre uygulanan vergi ziyaı cezalarında bu madde uyarınca belirlenen oranda, mahkemeler tarafından verilen ve ceza mahiyetinde olan amme alacaklarında ise bu oranın yarısı ölçüsünde uygulanır. Bunların dışındaki ceza mahiyetinde olan amme alacaklarına gecikme zammı tatbik edilmez.

Cumhurbaşkanı, (Değişiklik: KHK/700 - M28) gecikme zammı oranlarını aylar itibarıyla topluca veya her ay için ayrı ayrı, yüzde onuna kadar indirmeye, gecikme zammı oranı ile gecikme zammı asgari tutarını iki katına kadar artırmaya, ayrıca gecikme zammı oranını aylar itibarıyla farklı olarak belirlemeye ve gecikme zammını bileşik faiz usulüyle aylık, üç aylık, altı aylık veya yıllık olarak hesaplatmaya yetkilidir.”

Bahsi geçen aylık oran, her yıl Cumhurbaşkanlığı’nca yenilenerek tekrar ilan edilmektedir.

Görüleceği üzere uygulamanın açıklaması; amme alacağı haline gelmiş bir ödeme için içeriğine göre -başlangıç zamanı değişkenken olmakla birlikte- temel olarak ödeme müddeti içerisinde ödenmeyen amme alacaklarına vadenin bitim tarihinden itibaren gecikme zammı uygulanmasıdır.

Gümrük mevzuatında bu uygulama yine 6183 Sayılı Kanun’a binaen uygulanmakla birlikte “Gecikme Zammı Oranında Faiz” adı ile anılmaktadır.

Tıpkı özel ticarette, banka işlemlerinde olduğu gibi vadesinde ödenmeyen bir borca ilişkin olarak alacaklılar nasıl faiz uyguluyor ise kamunun da kendi alacaklarına faiz uygulaması gayet doğal bir durumdur.

Gümrük Vergilerine ilişkin gecikme zammı uygulamasına da Gümrük Genel Tebliği (Tahsilat İşlemleri) (Seri No: 2) (21.01.2014 t. 28889 s. R.G.) ile aşağıdaki şekilde açıklık getirilmiştir.

Gecikme zammı ve gecikme zammı oranında faiz uygulanması

 

 

MADDE 15:

(1) Hiç alınmayan veya eksik alınan gümrük vergilerine, gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihten, vergilerin kesinleştiği tarihe kadar olan süre için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre tespit edilen gecikme zammı oranında faiz uygulanır. Söz konusu faiz, Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen aylık gecikme zammı oranı on iki ile çarpılmak suretiyle yıllık orana dönüştürülerek ve formül-1 kullanılarak hesaplanır.

 

FORMÜL-1

 

Gecikme Zammı Oranında Faiz

 =

Tutar X (Aylık Gecikme Zammı Oranı X 12) X Gün Sayısı

36.000

 

(2) Hiç alınmayan veya eksik alınan gümrük vergilerine ilişkin olarak ilgili gümrük idaresince yapılan tebligata rağmen ödeme süresi içinde ödenmeyen vergiler için, vadenin bitim tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar geçen süre için gecikme zammı her ay için ayrı ayrı uygulanır. Bu hesaplamada ödeme tarihi süreye dahil edilir, vade tarihi ise süreye dahil edilmez.

(3) Gecikme zammı, aylık olarak formül-2 kullanılarak hesaplanır. Aylık esasa göre gecikme zammının hesaplanacağı bir aylık süre içinde oran değişikliği yapılırsa söz konusu bir aylık sürenin tamamına eski oran tatbik edilir.

FORMÜL-2

 

Aylık esasa göre gecikme zammı tutarı

=

Aylık gecikme zammı oranı

X

Ay sayısı

X

Gecikme zammı uygulanacak tutar

 

(4) Ay kesirleri için gecikme zammı, 25/12/2003 tarihli ve 5035 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun yürürlüğe girdiği 2/1/2004 tarihinden itibaren günlük esasa göre formül-3 kullanılarak hesaplanır. (Ek-10’da örnek verilmiştir).

FORMÜL-3

 

Günlük esasa göre gecikme zammı tutarı

=

(Aylık gecikme zammı oranı/30)

X

Gün sayısı

X

Gecikme zammı uygulanacak tutar

 

(5) 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinin üçüncü fıkrası doğrultusunda, gümrük idarelerince verilen idari para cezalarına gecikme zammı oranında faiz ve gecikme zammı uygulanmaz.

(6) Gümrük Kanununun 244 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince, uzlaşılan vergilerin alınması gerektiği tarihten itibaren uzlaşma tutanağının imzalandığı tarihe kadar geçen süre için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre tespit edilen gecikme zammı oranında faiz uygulanır.