Medya

Buyernetwork Satınalma Dergisi'nde '' Gümrük Tarifesinin Belirlenmesinde Fiziksel ve Kimyasal Analizler '' Konulu Makalemiz ile Yer Aldık

Tarih : 08-02-2021

Ülkelerin dış ticaret politikaları tümüyle “Gümrük Tarife Pozisyonu” diye adlandırılan, sektörde GTİP (Gümrük Tarife ve İstatistik Pozisyonu) olarak adlandırılan sayısal kodlar üzerinden izlenir oldu. Öyle ki, artık İthalat Rejimi Kararı eki listelerde eşya tanımına yer vermek yerine sadece GTİP numaralarını yazarak, karşılarına hangi vergi oranlarının uygulanacağının kaydedilmesi yeterli hale geldi.

Her alanda öyle ileri düzeyde gelişmeler yaşanıyor ki, insanların çıplak gözlerle bu gelişmelerin getirdiği ek katkıları nihai ürün üzerinden izleme olanağı elinden gitmiş gibi. Bu gelişmeler sadece elektronik araçlarda değil tekstil ürünlerinde de yaşanıyor. Tekstil sektörünün artık “Sümerbank patiskası” gibi tek ürün üretmediğini; her cins üründe farklı dokuma şekilleri ve kaplamaların olduğunu bilmemiz gerekiyor. Bu durumda, doğal olarak yerli üretimi korumak için getirilen dış ticaret önlemlerinin etkili olabilmesi için GTİP kaydırmalarına karşı dikkatli olmak icap ediyor. Yapılacak yanlış beyanın ithalatçıya ek tahakkuk eden vergi ve bunlara bağlı para cezaları olarak yansıyacağı göz ardı edilmemelidir.

Bu nedenle, eşya tanımı ve beyanı salt evrak incelemesi ile yapılmamalı, gerektiğinde ileri teknik mikroskop ve “FT-IR Spektrofotometresi” ile eşya numunesi üzerinden de analizleri  yapılarak tarife verilmelidir.

Bu yazımızda, özellikle tekstil sektöründe büyük önem arz eden “montlar” ve montların yarı-mamul girdilerinin analizlerine, GTİP tespitlerine ve özellikle analizlerinin GTİP belirlemedeki yeri ve önemine değinilecektir.

Aşağıda değişik modellerde montlar ve kabanlar görülmektedir. Bunlardan bazılarını çıplak gözle diğerlerinden ayırt etmek kolay iken, bazıları için bu ayrımı yapmak zordur. Aşağıda fotoğrafları bulunan kaban ve montun dışının mensucat olduğu konusunda hemfikir olunur iken, çıplak gözle bunların dokuma mı örme mi olduğu konusunda net bir karara varılamamaktadır. Bu montlara tarife verilecek ise, dokuma mı örme mi olduğu yani tarife pozisyonu olarak bunları 6101 ve 6102 nci pozisyonlarda mı  6201 ve 6202 nci pozisyonlarda mı sınıflandırmamız gerektiği konusunu netleştirmemiz gerekir.

                        

 

 

Gelin bir de bunların mikroskop görüntülerine bakalım;

 

                                         

 

Görüldüğü gibi, mikroskop incelemeleri sonucunda rahat karar verebildik ve eşyayı sınıflandırabildik.

 

Aşağıdaki montlar ise görünüşte aynı olmakla birlikte, ilk ikisinin tarife pozisyonu 3926 iken, üç ve dördüncünün 6210, beş ve altıncının da 6113 dür. Bu montları giydiğinizde, elinize aldığınızda hatta çıplak gözle yakından incelediğinizde bile aralarında bir fark olmadığını rahatlıkla söyleyebilirsiniz. Peki o zaman nasıl oluyor da fark göremediğimiz bu montlar farklı tarifelerde yer alıyor ve farklı vergilendirmeye tabi tutuluyor?

 

                      

 

Yanlış beyanda bulunmamak adına, anılan montları da analize tabi tutmamız ve analiz sonuçlarına göre montları tarifelendirmemiz gerekir. Aşağıda montların dış yüzey kesitlerinin mikroskop göüntüleri yer almaktadır. Şayet montları dikiş yerinden kesecek olursak iki katmandan oluştuğunu görürüz: plastik ve mensucat kısım. Gerek yağmurdan koruması gerekse rüzgarı önlemesi için takviye olarak bu tür montların  mensucatları plastik ile lamine ediliyor.  Mensucat bir nevi plastik ile sıvanıyor ki bu işleme tekstilde “laminasyon” deniliyor. İşte bu montu oluşturan iki katmandan, plastik  ve mensucat olan kısmın yapısı, cinsi ve hatta dokuma türü bu tarifeleri belirlemede büyük önem taşıyor.

                            

                

Yapılan kesit analizinden, montlardan bazılarının en dış taraftaki yani kullanım yüzü olan plastiğin gözenekli bir yapısı olduğu, bazılarında ise bu gözenekli yapının olmadığı görülmektedir.

 

Bir başka çalışmada ise, plastik ile lamine edilmiş mensucatın dokuma türü ve mensucatın vasfı analiz edilmiştir. Aşağıda fotoğrafları yer alan mikroskop incelemesinde, bazı montlarda kullanılan mensucatın örme, bazı montlarda kullanılan mensucatın ise dokuma olduğu gözlenmiştir. Bir diğer çalışmada, mensucatların dokuma veya örme olduğu ilk etapta anlaşılamaz iken, numunelerin yüzü traşlandığında birinin örme, diğerinin  ise dokuma olduğu ortaya çıkmıştır ki, Gümrük Tarife İzahnamesinde bu mensucatlar “vasıflı” olarak değerlendirilmektedir. İzahnamede bu husus “Desensiz, ağartılmamış, ağartılmış ya da tek şekilde boyanmış dokunmuş mensucat, bu plaka, levha ve şeritlerin bir yüzüne tatbik edildiğinde, sadece takviye edici amaca hizmet ettiği düşünülür. Tüylü mensucat, tül ve dantela ile 58.11 pozisyonunda yer alan mensucat gibi, desenli, baskılı ve daha ayrıntılı çalışılmış mensucat (raising gibi) ve özel ürünlerin takviye edici amacın ötesinde bir işlevi olduğu kabul edilir” şeklinde açıklanmaktadır.

 

          

Buna göre analizleri yapılan montların değerlendirilmesi aşağıdaki gibi özetlenebilir;

 

GTİP

Montlar

3926.20.00.00.19

gözenekli plastik ile lamine edilmiş vasıfsız örme veya dokuma mensucattan mamul

6113.00.90.00.00

gözenekli plastik ve mensucatı şardonlanmış, tüylendirilmiş yani vasıflı örme mensucattan mamul

6210.50.00.00.19(K)*

6210.40.00.00.19(E)**

gözenekli plastik ve mensucatı şardonlanmış, tüylendirilmiş yani vasıflı dokuma mensucattan mamul

6113.00.90.00.00

gözeneksiz plastik ile lamine edilmiş örme mensucattan mamul

6210.50.00.00.19(K)*

6210.40.00.00.19(E)**

 

gözeneksiz plastik ile lamine edilmiş dokuma mensucattan mamul

 

*(K) : Kadın, **(E ) : Erkek

 

Tarife tatbikine yönelik bu değerlendirmenin nasıl yapıldığına ilişkin şematik anlatım aşağıda  gösterilmiştir.                                     

Yukarıda montların çıplak gözle değerlendirilmeleri yapılamazken, analizleri yapıldığında, GTİP tespitlerinin nasıl değiştiği analizler ile örneklemeler üzerinden açıklanmıştır.

Bu GTİP farklılıklarından kaynaklanan vergi farkları aşağıda bir tabloda gösterilmiştir. Görüldüğü gibi, eşyanın yanlış tarife pozisyonunda sınıflandırılması  firmaların ek vergi tahakkuklarına muhatap olmalarına yol açabildiği gibi, bu firmaları ağır para cezaları ile de karşı karşıya bırakabilmektedir.

 

 

GTİP

İTKİB kayıt Belgesi Referans Kıymeti

Gümrük vergisi oranı (GV)

İlave gümrük vergisi oranı (İGV)

 

KDV oranı

 

KKDF oranı

3926.20.00.00.19

 

~ 9 $/Adet           

%6,5

%25

%8

%6

6210.40.00.00.19 6210.50.00.00.19

 

~ 22,5 $/Adet

%12

%30

%8

%6

6113.00.90.00.00

 

~ 15,5 $/Adet

%12

%30

%8

%6

 

Kısacası, gümrük tarifesinin belirlenmesinde belge üzerinden karar verilmesi çoğu zaman yanlış tarifelere yönelmeyi kaçınılmaz kılmaktadır. Bu bakımdan, gümrük müşavirliği şirketleri müşterilerinin mağduriyetini önlemek amacıyla laboratuvar gereçleri ile donatılmalı ve bu konuda uzman personel istihdam etmelidir. Aksi takdirde, ithal eşyasının yanlış tarifelendirilmesi ağır sonuçlar doğurabilir.